De geschiedenis van het gebied "Tuindorp Oost"

Deel III: De periode vanaf 1954

In 1954 werd de Voordorpsche Polder, evenals Tuindorp en een deel van Zuilen door annexatie bij de gemeente Utrecht gevoegd. Er werden al snel plannen gemaakt voor woningbouw op het deel van de Voorveldsche Polder ten oosten van Tuindorp. "Een oase van rust in een woelige stad". Daarmee prezen de bouwers in 1960 de eerste woningen aan het Kouwerplantsoen aan. Dat waren tevens de eerste huizen in de nieuwe wijk, die Tuindorp Oost ging heten. Een onbegrijpelijke naamgeving, gezien het totaal verschillende karakter van beide wijken: Tuindorp een typische dertiger jaren woonwijk met uitsluitend laagbouw en zonder doorgaand verkeer. Tuindorp Oost een zestiger jaren wijk met veel hoogbouw en veel doorgaand verkeer, gescheiden van Tuindorp door de drukke Eykmanlaan (geopend op 6 november 1957). Met veel overlast gevende voorzieningen ook, zoals een winkelcentrum en scholen voor voortgezet onderwijs. Nog steeds worden vanwege de namen de beide wijken met elkaar verward. Ondanks dit voorbeeld wil de gemeente het woningbouwcomplex op het Veemarktterrein "Voordorp Zuid" gaan noemen. In dezelfde periode als het Kouwerplantsoen werden ook de laagbouwwoningen aan de Lamérislaan en de huizen aan de Winklerlaan gebouwd. De eerste twaalf bewoners van Tuindorp Oost betrokken in november 1959 hun woningen aan de Winklerlaan. Omdat de gemeente na de oorlog vrijwel uitsluitend woningwetwoningen had gebouwd, was er een tekort aan koopwoningen ontstaan. Tuindorp Oost was dan ook bedoeld voor de beter gesitueerden, die tot dan vaak buiten Utrecht waren gaan wonen. Als groep dreigden zij in Utrecht ondervertegenwoordigd te worden.

De prijs van de 144 woningen in de drie lanen was Hfl. 29.300,= v.o.n. met een premie van Hfl. 6.000,=. Deze huizen hebben vier jaar lang zo'n beetje in de wildernis gestaan. Vanaf de Alexander Numankade was er geen verdere bebouwing en de Kard. de Jongweg bestond nog niet (gereed op 24 juni 1965). Rond 1964 werd begonnen met de bouw van de huizen aan de Van Everdingenlaan, de Troosterlaan, de Wichmannlaan en de Zwaardemakerlaan. De prijs van deze huizen varieerde van Hfl. 52.000,= tot Hfl. 75.000,= k.k.
Het maar mondjesmaat verder bouwen in de wijk was het gevolg van de bouwstop, die de minister van volkshuisvesting begin zestiger jaren afkondigde. Bij elke nieuwe bouwvergunning vonden de huizen dan ook gretig aftrek met als gevolg een forse prijsstijging.

Een "Combinatie van gemeente-ambtenaren" liet in diezelfde tijd in eigen beheer de huizen bouwen aan het eerste deel van de Troosterlaan, het westelijk deel van de Zwaardemakerlaan en de Naberlaan. De Boekelaan was meer iets voor techneuten: de huizen werden door de bewoners / eigenaren zelf gebouwd. Het hoge flatgebouw aan de Boekelaan kwam in 1966 gereed. Vanwege de voor die tijd hoge prijs van Hfl. 57.000,= voor een driekamerflat vlotte de verkoop niet, waarop de bouwvereniging overging tot verhuur. Later zijn ze succesievelijk alsnog verkocht.
De huizen aan de westkant van de Wevelaan, aan de Obbinklaan en in de "plantsoenen" langs de Kard. de Jongweg zijn eind jaren zestig gebouwd. Aan de Kard. de Jongweg waren hoge flatgebouwen gepland. Maar het werden patiowoningen. De plannen voor de drie hoge flatgebouwen aan de Lamérislaan veroorzaakten grote commotie in de wijk. Een juridisch gevecht over de procedure werd tot en met de Raad van State uitgevochten……en verloren.
De plannen in 1985 voor de bouw van woningen aan de Van Herwerdenlaan en de oostkant van de Wevelaan leidden ook tot protesten. Beide braakliggende terreinen hadden de bestemming 'bijzondere bebouwing', zoals scholen en sportzalen. De bouw van premiekoopwoningen was daarmee in strijd. Nu is iedereen echter zeer tevreden met deze loot aan de huizenboom in Tuindorp Oost. Eind 1998 werd begonnen met de bouw van 37 eengezinswoningen en 11 appartementen op het terrein van de voormalige Thijsse MAVO aan de Eykmanlaan. Het complex kreeg op verzoek van de toekomstige bewoners de naam 'Prof. Zonnebloemlaan'.

Het winkelcentrum De Gaard is geopend op donderdag 31 maart 1966. Het idee was vrij nieuw: een besloten hof in de open lucht. De eerste winkels waren ondermeer Albert Heijn (waar nu de apotheek is), de Gruijter, een kaaswinkel, sigarenwinkel, slager, bakker, slijter, fotograaf, textielzaak, een bank en een grote winkel van Evora met huishoudelijke artikelen. Deze laatste brandde in de nieuwjaarsnacht van 1980-1981 tot de grond toe af als gevolg van door de brievenbus gestopt vuurwerk. Herstel heeft meer dan een jaar geduurd. In 1991 werd het winkelcentrum uitgebreid en kreeg het zijn huidige vorm.

Aan de Wevelaan werd de openbare lagere Kerchensteinerschool gevestigd en aan de Van Loonlaan startte in 1970 de R.K. lagere school 'De Beiaard' met als kleuterschool 'Hummelhonk' gehuisvest in de zuidvleugel van de Kerchensteinerschool. Aan de Cohenlaan kwam de Prot. Chr. Lagere school 'Van Brugghen'. Deze laatste fuseerde twee keer; het laatst met de Regentesseschool uit Tuindorp en verhuisde als 'De Regenboog' naar het gebouw van de Kerchensteinerschool aan de Wevelaan, nadat die in de tachtiger jaren werd opgeheven.
Aan de Winklerlaan kwam de 'St. Jorisschool' voor kinderen met Leer en Opvoedingsmoeilijkheden. Na de verhuizing daarvan werd het gebouw op 27 oktober 1998 betrokken door de Dokter Pelsschool.voor Zeer Moeilijk Opvoedbare Kinderen.